Alle berichten van Natasja van der Woude

Hij hield van festivals

Afgelopen zomer had ik een gesprek met haar. Ze was nog geen 40 jaar maar was helaas al ervaringsdeskundige in mijn vakgebied. Na het verlies van hun zoontje overleed haar vader een paar maanden later na een kort ziekbed. En nu kwam het overlijden van haar man heel dichtbij. Hij had ALS en de datum voor zijn euthanasie had hij bepaald. Hij wilde niets weten of vastleggen over zijn uitvaart. Eigenlijk wilde hij dat er niemand ook maar iets aan zijn uitvaart zou verdienen. Maar zij, zijn vrouw èn organisatie-talent, wilde al het één en ander voorbereiden om te voorkomen dat straks alles haasje-repje geregeld zou moeten worden. Dat verdiende hij absoluut niet. Hij verdiende de mooiste uitvaart ooit dus werd ik ingeschakeld en ging ik samen met haar een chaotisch gesprek aan. De ideeën vlogen over tafel en alle onderwerpen kwamen aan bod. Zo ook het zogenaamde bidprentje. Een klein prentje ter nagedachtenis aan de overledene. Aangezien hij behoorlijk rebels was, vond ze dit te traditioneel en totaal niet passen. Wel wilde ze iets aan de genodigden mee geven ter nagedachtenis aan hem. Toen we het over zijn hobby “festivals bezoeken” kregen, keken we elkaar aan en wisten we het. We hebben festivalbandjes met zijn lijfspreuk en naam in zijn lievelingskleur besteld. Bij aanvang van de uitvaart werden deze bandjes uitgereikt en omgedaan bij de genodigden.
Vandaag, ongeveer 4 maanden na de uitvaart, had ik een afspraak met technicus Ed Folmer. Hij had de techniek op de bewuste uitvaart verzorgd. Ik viel volkomen stil toen ik zag dat hij nog altijd het festivalbandje om had, net zoals de familie en vrienden.

Meest bijzondere moment van 2018

Aan het einde en begin van een jaar vliegen de nieuwjaarsborrels je om de oren. Een heerlijke gelegenheid om elkaar weer te spreken en vooruit èn terug te blikken. Op zo’n borrel is een veelgestelde vraag: wat was jouw meest bijzondere werkmoment van het afgelopen jaar? Ik weet hier absoluut het antwoord niet op want er waren er zoveel maar ik wil er één uitlichten. Ééntje om je te inspireren en om over na te denken en je te laten beseffen wat er mogelijk is.

In september kreeg ik op een nacht telefoon dat hij was overleden. Hij was een veel te jonge vader van twee kinderen, man van een warme vrouw, broer, zwager en zoon uit een echte boerenfamilie en vriend in een hechte vriendengroep. Ruim 15 jaar geleden kreeg hij een hersenbloeding. Zijn leven en dat van zijn gezin stond op zijn kop. Zoveel vanzelfsprekendheden vielen weg. Hij kon niet meer voor zichzelf zorgen en moest onder begeleiding gaan wonen. Gelukkig kon hij terecht in het “warme bad” van een woongroep vlakbij zijn gezin. Verbaal kon hij niet meer communiceren maar zijn helder blauwe ogen zeiden alles.

Toen we hem die nacht verzorgd hadden en zijn ogen wilden sluiten, riep zijn vrouw: “Nee, niet doen. Zijn ogen zeiden alles dus als het kan en mag, vind ik het heel fijn om zijn ogen open te houden.” En zo geschiedde. We lieten zijn ogen open.

Omdat dit iets ongebruikelijks is en mensen hiervan kunnen schrikken tijdens het afscheid nemen, maakte zijn gezin een prachtig bord met de tekst: “Hij heeft zijn ogen open. Misschien is dit ongebruikelijk maar wij vinden het heel mooi. Nu je het weet, kun je beslissen om wel/niet nog te kijken bij hem.”

Ps. Aan een opbaring met open ogen zitten kanttekeningen. Overleg dit goed met je uitvaartbegeleider.

Het verhaal achter deze kaarten

Ruim 3,5 jaar geleden kreeg ik een briefje in de brievenbus tijdens een roerige periode in mijn leven. Nog altijd heb ik geen idee wie dit briefje in mijn brievenbus heeft gedaan. Ik herken zelfs het handschrift niet. Maar het briefje hangt al die jaren boven mijn bed.
Elk jaar zoeken we naar een kerstkaart, die bij ons past en toegevoegde waarde heeft. We willen geen kerstkaart versturen, die na de feestdagen in de afvalbak belandt. Van het briefje hebben we dus een kerstkaart gemaakt. Eentje voor de geadresseerde en een aantal om door te geven. De reacties waren heel erg enthousiast en we kregen zelfs bestellingen. En daar gaven we uiteraard graag gehoor aan. Throw kindness around like confetti… Dus heb jij één van deze kaarten gekregen: je bent mooi zoals je bent en dat mag je nooit vergeten!!! Wil je ook een stapel om door te sturen? Laat het ons weten: info@natasjavanderwoude.nl.

Laatste wensen vastleggen

Ruim 40 jaar geleden had hij zijn “worst nightmare”. Zijn moeder lag ernstig ziek in het ziekenhuis. Iedereen maakte zich veel zorgen om haar en toen kwam plots ook zijn vader door een hersenbloeding in het ziekenhuis. Zijn vader overleefde de hersenbloeding niet en op het moment dat de rouwauto hem kwam halen om hem naar zijn laatste rustplaats te brengen, overleed zijn moeder. Hij was nog maar 35 jaar en had geen idee wat zijn ouders wilden: begraven of gecremeerd worden. De dood was altijd een onbespreekbaar onderwerp geweest. Ondanks de vele voorbije jaren schieten de tranen in zijn ogen bij het vertellen van deze vreselijke ervaring. De radeloosheid die hij toen voelde, komt weer boven. De vele beslissingen die hij toen moest nemen, overvielen hem compleet, naast het rauwe verdriet. Dus hij nam zich één ding voor: hij zou zijn naasten altijd laten weten wat zijn laatste wensen zouden zijn.

Nadat hij mij aan het werk had gezien tijdens een uitvaart van een vriend van hem, belde hij mij een aantal dagen later. Hij wilde zijn laatste wensen vastleggen en vroeg zich af hoe dat in zijn werk ging. We maakten een afspraak en bespraken alles, van a tot z. In een document legde ik alles voor hem vast. Hij maakte het document compleet met enkele kleine aanvullingen en ondertekende het. Hij besprak het met zijn naasten en borg het op een makkelijk vindbare plek op. In vet gedrukt stond vóór op het document de zin: Ondanks dat ik weet dat ik niet over mijn graf kan regeren, hoop ik dat mijn laatste wensen gerespecteerd zullen worden en het belangrijkste van het vastleggen van mijn laatste wensen is dat ik hiermee de zorg en twijfel rondom mijn uitvaart voor mijn naasten wegneem.

Verliefdheid in de omgekeerde volgorde

Vroeger kwam scheiden nauwelijks voor. Maar het overkwam hem. Zijn vrouw werd verliefd op de buurman en gingen samen in een dorp verderop wonen. Hij trok noodgedwongen, maar met wederzijds goedvinden in bij de buurvrouw. Er was geen sprake van liefde maar wèl van wederzijds respect. Hij werkte hard en zij zorgde dat het huis elke dag weer warm en gezellig was en dat hij elke dag gezond te eten kreeg. Hun leven beperkte zich in eerste instantie tot het huis waar ze samen woonden met haar dochter. Langzaam breidde hun gezamenlijk leven zich uit. Samen gingen ze naar muziek- en dansavonden. Hij leidde haar de dansvloer rond en in hun eigen tempo leidden ze elkaar door het leven. In de weekenden maakte hij van het huis ook meer zijn huis. Hij ging klussen en voor o.a. de vele cd’s maakte hij verborgen kastjes aan de binnenkant van de kastdeurtjes.

De dochter had het al lang en breed door voordat ze het zelf door hadden maar hun samenzijn was veranderd in liefde, echte pure liefde. Zij spoorde hen aan om dit te bezegelen met het huwelijk. En zo geschiedde. Ze leefden lang en gelukkig maar ze hadden nog zo graag samen langer willen leven want ze waren nog zo verliefd op elkaar: verliefdheid in de omgekeerde volgorde.

47 jaar, 5 dagen in de week vrijwilligerswerk

De onderstaande tekst is met goedkeuring van de nabestaanden geschreven.

47 jaar lang, 5 dagen in de week was hij te vinden op de voetbalvelden van zijn voetbalvereniging. Hij had en wilde geen “echte” functie in het bestuur. Hij zorgde ervoor dat altijd alles op orde was: de kleding, de ballen, de kleedkamers, de kantine. Kortom: alles wat je nodig hebt om te voetballen. Aan het einde van het voetbalseizoen nam hij de erbarmelijke klus op zich om alle tassen met voetbalkleding uit te zoeken. Waren ze nog compleet? Zo niet dan zat hij het team achter de broek aan om de verdwenen kleding of ballen weer tevoorschijn te toveren. Een ondankbare klus maar hij deed het, niet voor zichzelf maar voor de voetbalvereniging.

Op de dag van zijn overlijden moest besloten worden waar de afscheidsdienst plaats zou vinden. Voorzichtig werd door de zonen de kantine van de voetbalvereniging genoemd. Na een telefoontje aan de voorzitter kregen de zonen meteen een volmondig: ja, natuurlijk.

Wij brachten samen met de familie een bezoek aan de kantine. De familie wilde geen lange rijen met stoelen maar gewoon de tafels, die in de kantine stonden en hier en daar een extra statafel. Alles moest zo blijven zoals het was. Zo was hun vader immers ook geweest: no-nonsense, geen toeters en bellen. In allerijl werd het terras, dat aan de kantine grensde, afgebakend. De rouwkaart stond namelijk ook op de facebook-site van de voetbalvereniging en de reacties waren niet meer te tellen dus het was gissen hoeveel mensen er zouden komen.

Op de dag van de uitvaart puilde de kantine uit. Van het terras werd dankbaar gebruikt gemaakt en de aanwezigen stonden met een biertje in hun hand te luisteren naar de prachtige woorden van de zonen en naar de troostende en eervolle woorden van de voorzitter. Precies zoals de familie het gewild had. Toch werden ze verrast want bij het naar buiten dragen van hun vader stonden tientallen voetballers trots in hun trainingspak in een lange haag te applaudisseren. Een applaus als dank en respect voor wie hij was en wat hij deed.

Crematorium geeft geen gehoor aan laatste wens overledene

De onderstaande tekst is met goedkeuring van de nabestaanden geschreven.
Ze had de gezegende leeftijd bereikt van ruim 80 jaar. Toen de verzorging op die dinsdagochtend in haar huis kwam om haar te helpen bij het aan doen van haar steunkousen, had ze gevraagd of ze met een half uurtje weer terug konden komen. Ze wilde eerst nog een shaggie roken. Dat had ze gedaan en daarna was ze er zo maar tussenuit gepiept, zoals één van haar dochters zei.
 
Ze was een liefhebber van shag en whisky. Voor haar nabestaanden had ze dan ook een fles whisky achter gelaten; voor tijdens haar uitvaart, zodat iedereen kon proosten op het leven dat ze had gehad.
 
Toen de uitvaartbegeleider dit hoorde, zou ze dit regelen met het crematorium waar de condoleance plaats zou vinden. Naast de borrel met bijbehorende warme en koude hapjes zou iedereen een bodempje uit deze fles krijgen. Helaas gaf het crematorium aan dat dit niet mocht. Zij konden dezelfde fles whisky (te koop bij de lokale supermarkt voor € 17,50) regelen en zouden dit doorberekenen à € 2,25/glas voor de 50 genodigden. De uitvaartbegeleider gaf tekst en uitleg maar het crematorium was helaas onverwurmbaar. Zelfs toen ze aanbood om kurkengeld te betalen.
 
De nabestaanden waren verbaasd en verdrietig. Ze vonden een ander moment om de fles whisky soldaat te maken maar hoe mooi zou het zijn geweest om dit met de mensen te doen, die haar dierbaar waren en die bij de afscheidsdienst aanwezig waren…

Schipper pur sang

De onderstaande tekst is met goedkeuring van de nabestaanden geschreven.

Hij was geboren en getogen in Bergen NH. Hij hield van het vrije leven, van de zee, van een glas bier met bitterballen. Zijn hele leven had hij gewerkt op zee. In de laatste jaren als schipper op de rondvaartboot in Amsterdam. Met zijn charmante voorkomen en ietwat gekleurde verhalen boeide hij elke toerist, uit welk land dan ook.

Dit was de korte introductie die ik kreeg van de vrouw die haar man net verloren had. Ze wisten dat hij nog maar kort te leven had door de gevreesde ziekte kanker. Samen hadden ze in zijn laatste weken zijn uitvaart besproken die weinig woorden mocht bevatten maar die vooral een toast moest zijn op zijn leven met de rockmuziek waar hij van hield. Hij was net met pensioen dus zijn overlijden sloeg hard en vol ongeloof in bij zijn oud-collega’s. Zij vonden maar één vervoermiddel goed genoeg: de rondvaartboot. Zijn oud-werkgever stelde zonder aarzeling de rondvaartboot beschikbaar. Volgens de schipper had je maar twee goede schippers: hijzelf en één van zijn jongste collega’s, wiens vrouw elk moment kon bevallen. Hij zou de schipper-pur-sang van de opstapplaats voor Amsterdam CS naar zijn laatste rustplaats varen op Zorgvlied. De dag voor de uitvaart werd deze jonge collega vader maar hij was er. De schipper werd voor Amsterdam CS door zijn oud-collega’s uit de rouwauto gedragen waarna hij op de boot werd getild. Onder zijn kist legden alle schippers hun strepen omdat hij altijd op zijn strepen stond. Hier begon zijn laatste vaart: over de grachten en langs de hoogtepunten van Amsterdam met de eindbestemming Zorgvlied.

Een paar weken later vertelde de weduwe dat ze regelmatig werd overspoeld door enorme rauwe pijn van gemis en dat alleen de gedachte aan de dag van de uitvaart dit iets kon verzachten.

Muziek

MUSIC
It has the power to make us smile,
and bring us to all types of tears.
It can carry us back in time,
and inspire us to dance in the moment.

Als ik niet op een woord of zin kan komen, zegt mijn moeder altijd: “Je mag het ook zingen.” En zo is het. Verbaasd ben ik over het feit hoe songwriters precies de juiste woorden kunnen vinden en in een lied kunnen gieten. Tijdens uitvaarten komen de mooiste songs voorbij en vooral de verhalen erachter. Wij hebben een playlist op YouTube samengesteld. En laat gerust jouw favoriete nummer met eventueel het bijbehorende verhaal hieronder achter om anderen te inspireren.

Bekijk playlist op youtube

Defecte muziekinstallatie

De onderstaande tekst is met goedkeuring van de nabestaanden geschreven.

Veel vrienden had hij niet maar hij was hecht met zijn zus en haar twee volwassen kinderen, die in een dorp vlakbij Alkmaar woonden, en met zijn “buurtjes”. Met zijn familie zat ik rond de eettafel waar de koffie stond te dampen. Zijn nichtje vertelde dat hij gecremeerd wilde worden en absoluut geen poespas wilde. Zijn zus, haar moeder, knikte instemmend. Hij was een man van weinig woorden geweest, altijd hard gewerkt en nu hij mocht gaan genieten van zijn oude dag was zijn hart er ineens mee opgehouden. Hij hield van de zee, waar de as zou worden verstrooid. De “buurtjes” kregen de dag voor de crematie de gelegenheid om afscheid te nemen. Zijn zus en haar twee kinderen zouden bij de afscheidsdienst aanwezig zijn waar alleen muziek zou worden gedraaid, verder werd er niemand uitgenodigd en ging er niemand spreken. Op de dag van de uitvaart zaten we met z’n vijven in het crematorium: de drie familieleden, de medewerkster van het crematorium en ik. Het eerste muziekstuk begon. Vanuit mijn ooghoek zag ik de medewerkster van het crematorium mij wenken. Ik liep naar haar toe en ze fluisterde in mijn oor dat de muziekinstallatie ermee opgehouden was. De muziek die we nu hoorden werd via haar telefoon gedraaid. Ze gaf aan dat ik tussen dit muziekstuk en de volgende tijd moest rekken door te spreken zodat zij de volgende kon opzoeken. Dit was juist wat hij niet gewild had en daarnaast maakte ik mij zorgen want stel dat ze plotseling gebeld zou worden en wat als ze per ongeluk een muziekstuk aan klikte waar geklap van publiek of iets dergelijks te horen was? Toen de muziek afgelopen was, vroeg ik de drie familieleden naar hun mooiste herinnering aan hun broer en oom. De verhalen barstten los en verbaasd keken ze elkaar af en toe aan want lang niet alle verhalen kenden ze van elkaar. De tranen liepen over de wangen en het ene hilarische verhaal volgde de andere op. Uit mijn ooghoeken zag ik de medewerkster gebaren dat we voort moesten maken want anders zouden we uit de tijd lopen. Toen de familieleden even stil vielen, zette de medewerkster het volgende muziekstuk aan waarna de familieleden definitief afscheid namen. Hierna liepen we samen naar buiten waar ze mij meerdere keren bedankten voor het fijne intermezzo waardoor ze verhalen over hun broer en oom hoorden, die ze nog nooit gehoord hadden. Het zou hen enorm sterken in de toekomst als ze het verdriet om het verlies van hem zouden voelen.